شنبه بیست و هشتم مهر 1386
مدرسه خانه دوم
مدرسه قطعه ای از بهشت است که خدا به زمین بخشیده است.
والدین عزیز: با عرض سلام و تبریک به مناسبت ورود فرزند دلبندتان به پایگاه
علم و تر بیت خواهشمند است جهت آرامش فرزندتان به موارد عنوان شده در
مقاله مزبور توجه فرمایید:
با تشکر
کارشناسی مشاوره عمومی ومدیریت دبستان دخترانه فجر
گردآورنده: فاطمه رشوند
آموزش و پرورش شهرستان شهریار
سال تحصیلی:87-86
ورود به مدرسه اغلب نخستین تغییر عمده ای است که در زندگی بسیاری از کودکان به وجود
می آید وآنها زندگی دور از محیط خانواده را تجربه می کنند. مدرسه نخستین فرصتی است که
کودک خود را همسان با سایر کودکان احساس می کند وتوانایی های خود را در مقایسه با
دیگران مورد ارز یابی قرار می دهد. در این حال هر قدر کودکان در محیط خانوادگی خود
به گونه ای مبالغه آمیز مورد تشویق قرار گرفته باشند به همان میزان با احساس خود خواهی
وارد مدرسه خواهند شد واگر این حس با رفتار سایر کودکان و معلم ها منطبق نباشد
کودک دربوته ی آزمونی جدید قرار خواهد گرفت بنابرین بسیاری از کودکان
ناگزیر به ارز یابی دوبارهای از خوش دست می زنند تا بتوانند خود را با شرایط
مدرسه هماهنگ کنند.
شرایط یاد شده می تواند فرایند هایی از این قبیل داشته باشد:
* ممکن است احساس خود کم بینی کنند:(من دیگر یک کودک منحصربه فرد نیستم.)
*ممکن است احساس کنند که به آنها خیانت شده است:(من آنقدرها که والدینم مدعی بودند
باهوش نیستم.)
*ممکن است احساس یاس کنند:(من ناتوان تر از دوستان هم سن وسال خود هستم.)
*ممکن است احساس بیهودگی کنند:(هر چه تلاش می کنم نمی توانم به خوبی دیگر دوستانم
باشم پس تلاش کردن بی فایده است.)
کودکانی که با حسی از خود خاهی وارد مدرسه می شوند برای دستیابی به تصویری واقعی
تر از توانایی های خود نیازمند یاری هستند. کمک والدین در این میان این است که سعی نکنند
معلم کلاس را قانع کنند تا با فرزند آنها رفتار ویژه ای مشابه رفتار آنها در خانه داشته باشد.
اگر شما دارای چنین فرزندی هستید نکات زیر را به خاطر بسپارید:
*سعی نکنید فرزندتان را از قوانینی که برای دیگر هم کلاسی های او اجرا می شود
مستثنی کنید.
*هیچ گاه یک جانبه از فرزندتان طرفداری نکنید ومدرسه ی او رابه خاطر مقررات وتکالیفی
که برای فرزندتان تعیین می کند مورد پرسش قرار ندهید.
برخی از کودکان ممکن است به دلیل توجه ویژه ای که والدین در محیط خانه نسبت به آنها
دارند رفتارهای زیر را برای بر خورد مناسب در مدرسه نیاموخته باشند:
- انطباق
- اطاعت
- همکاری
والدین باید در صورت مشاهده ی چنین مشکلی رفتارهای یاد شده را به فرزندشان بیاموزند
و به او توضیح دهند که محیط مدرسه با محیط خانه تفاوت دارد. والدین باید به فرزند خود
بگویند اگر چه او برای آنها بسیار ارزشمند است ولی معلوم نیست دیگران هم چنین تصوری
از او داشته باشند. بنابرین رفتاری که معلمان با او دارند ممکن است با رفتاری که آنها با او
دارند تفاوت داشته باشند:(وقتی که به مدرسه می روی تو نیز یکی از دانش آموزان هستی.
همه ی شما به یک اندازه برای معلمتان اهمیت دارید. ممکن است تو تکلیفهایت را بهتر از
بعضی از دوستانت انجام دهی ولی بهترین دانش آموز نباشی. اگر با وجود تلاش زیاد نتوانی
فراتر از یک دانش آموز متوسط باشی اشکالی ندارد زیرا بیشتر مردم متوسط و معمولی
هستند و تعداد بهترین ها بسیار اندک است.) والدین باچنین توضیحاتی فرزند خود را آماده
می کنند تا انتظاری را که از خود یا از محیط مدرسه دارد تعدیل و واقعی کند.
انتظاراتی که کودک از مدرسه دارد
کودکی که مورد توجه شدید والدین خود بوده و بر اثر تحسین و تمجید والدین به خود می بالد
می تواند انتظاراتی غیر واقعی از مدرسه داشته باشد. والدین می توانند با طرح پرسش های
لازم باانتظارات فرزندشان آشنا شوند:(فکر می کنی که مدرسه چه جور جایی است؟ دوست
داری که مدرسه چگونه باشد؟ از کجا می دانی که مدرسه را دوست خواهی داشت؟)
کودک نیز دز پاسخ به این پرسش ها می کوشد پیش بینی ها آرزوها وشرایطی را که درباره
مدرسه تصور می کند بیان نماید انتظاراتی که ممکن است با واقعیت مدرسه انطباق
نداشته باشد.
* پیش بینی کودک می تواند چنین باشد:(مجبور نیستم از کسی اطاعت کنم.)
* آرزوهای کودک می تواند چنین باشد:(همیشه دوست دارم به خاطر کارهایم تحسین شوم.)
* شرایط کودک ممکن است چنین باشد:(باید اجازه بدهند هر کاری را که دوسیت دارم انجام
دهم.
هر چه انتظارات کودک غیر واقعی تر باشد فشارهای روحی بیشتری را تحمل خواهد کرد.
ترس ناراحتی و عصبانیت او در کلاس ممکن است واکنش منفی معلم او را در پی داشته
باشد. والدین می توانند با اصلاح انتظارات فرزندشان فشارهای روحی او را
بر طرف سازند .
* (در خانه آزادی انتخاب داری ولی در مدرسه مجبوری از معلم خود اطاعت کنی .)
*(در خانه به خاطر کارهایت تحسین می شوی ولی در مدرسه دانش آموزان زیادی هستند که
معلم باید به همه ی آنها توجه کند بنابراین انتظار نداشته باش که همیشه مورد توجه
او قراربگیری.)
*(درخانه هیچ محدودیت زمانی برای انجام کارهایت نداری ولی در مدرسه مجبوری
هرکاری ا در ساعتی معین به پایان برسانی.)
تایید کردن قبل و بعد از اصلاح
والدین باید ابتدا انتظارات تایید آمیز خود را بیان کنند:(نحوه ی رفتار تو در علاقه ای که به
تو داریم تاثیری نخواهد داشت .) آن گاه پس از آن که این وحدت وارتباط مشخص شد انتظار
اصلاح وتغییر رفتار کودک را می توان طرح کرد:(اشتباهی که کرده ای باید اصلاح شود و
مسئولیت پیامدهای رفتارت را به عهده بگیری.)
*ما همیشه به تو خوش بین هستیم (بر خلاف اظهارات طرد کننده: ما هنوز ازتوناامیدهستیم.)
* ما مثل همیشه به تو ایمان داریم (برخلاف اظهارات طرد کننده:مادیگربه توعلاقه نداریم.)
* ما مثل همیشه تو را دوست داریم (بر خلاف اظهارات طرد کننده : ما دیگر به کارهای تو
اهمیت نمی دهیم.)
عوامل کاهش انگیزه ی درسی
راز موفقیت ویا عدم موفقیت فرزند در هر کار و رفتاری نه در خود او که در فکر رفتار
گفتار لحن و حالت والدینش می توانیم پیدا کنیم. بچه ها محصول افکار عادت ها و
حالت های پدر و مادر هستند. ساده ترین و مطمئن ترین راه تغییر فرزندان شناسایی
عوامل آن رفتار در فکرو رفتار والدین عزیز و تغییر و اصلاح آن است.
بدون تغییر والدین تغییر فرزند بسیار دشوار خواهد بود.
پدر ومادر دلسوز ومسئول و مهربان و خوب به جای تا کید بر رفتار منفی و نامطلوب فرزند
و تاکید بر نیت خوب وخیر خواهی خود حتما به تاثیر مثبت یا منفی کلام فکر و رفتار خود
دردیگری توجه جدی می کنند و مهارت اصلاح شگفت انگیز رفتار فرزندشان را به دست می آورند و لذت می برند. در این پیام به روش های تاثیر گذاز منفی ومثبت بر ذهن ورفتار
فرزندان اشاره شده است تا درگیری های لفظی و عاطفی به خلاقیت و صمیمیت و پیشرفت
دایمی تبدیل شود. ان شاء ا...
رفتار های عادتی والدین که موجب کاهش انگیزه درسی می شود:
1- تصویر منفی ونگران کننده از آینده ی فرزند خود داشتن (به هر دلیل).
2- توجه و تاکید زیاد بر ضعف ها و ناتوانی های فرزند و عدم پیگیری آن.
3- حضور کم پدر در خانه و نداشتن ارتباط صمیمانه با فرزند.
4-انتقال نگرانی ها و ناراحتی های اجتماعی و اقتصادی به فضای خانه و ذهن فرزندان.
5- گفتن این جمله که :«تو خیلی استعداد داری ولی آن را خوب به کار نمی گیری.»
6- ابراز وبیان عبارت های استرس زا مثل (بیشتر دقت کن،حواست را جمع کن،بیشتر تلاش کن،وقت تلف نکن،زحمت های خانواده را هدر نده.)
7-پرسش های دایمی با حالتی نگران و مضطرب درباره ی درس و امتحانات و نمره ها.
8- مقایسه ی منفی و تولید حسد و کینه با این جمله که:«شاگرد اول کلاس چه نمره ای آورد،
تو چرا مثل او نشدی، ما به سن تو بودیم چنین و چنان می کردیم ولی تو ..........»
9- منت گذاشتن وتولید احساس گناه:« همه ی تلاشهای ما به خاطر این است که تو موفق باشی آبروی خانوادگی ما به کار تو بستگی دارد و آن وقت تو .........»
10- طرح سوال های منفی و کاهش تمرکز:«چرا نمره های خوب نمی گیری؟تو چه مشکلی
داری؟چرا نظم نداری ؟ تو از شاگردان ممتاز مدرسه چی کم داری؟
11- جر وبحث دایمی با فرزند برای قانع کردن او ونتیجه نگرفتن:« ببین ما خیر وصلاح تو
را می خواهیم، تو همیشه .........»
12-شکایت دایمی از زمانه و مردم و انتقاد از آنها و ناراضایتی شدید از جامعه و زندگی.
13- عدم هماهنگی پدر ومادر در تربیت فرزند و کاهش رابطه ی عاطفی پدر و مادر و فرزند.
14- حمایت و مراقبت زیاد از فرزند و ارائه ی سرویس های اضافی به او.
15-وابستگی فرزند به یکی از والدین و کاهش ارتباط او به والد دیگر.
نکاتی که والدین جهت آرامش فرزندان به مناسبت ورود به مدرسه باید
مورد توجه قرار دهند:
1- مدرسه را دوست داشتنی و جایگاه امن به فرزندان معرفی نمایند.
2- به فرزندان خود بیاموزند که در شروع هر کاری ذکر«بسم الله الرحمن الرحیم» را بگویند.
3- به فرزندان خود بیاموزند که اولیاء مدرسه از دوستان آنها هستند و آنها را دو ست دارند .
4- به فرزندان خود بیاموزند که مودب باشند و به خود،خانواده، همکلاسی ها و بزرگ ترها
احترام بگذارند.
5- به فرزندان خود بیاموزند که کتاب و وسایل مدرسه ارزشمند هستند در حفظ و نگهداری آن
کوشا باشند.
6- محیط خانواده را آرام نگهدارید و از بگو و مگو و بیان مشکلات در حضور فرزندان
خودداری نماید.
7- از بردن فرزندان خود به میهمانی های طولانی شبانه خودداری نمایید.
8- با بهانه ی مدرسه،بازی،نگاه کردن تلویزیون و غیره را از فرزندان نگیرید بلکه بر نامه
ریزی نموده و هر یک را در جایگاه خود قرار دهید.
9- لطفا تلفنی و یا توسط اقوام خود از مدرسه نخواهید که فرزند شما را به منزل بفرستند.
10- هر 15 روز یکبار با مدرسه در تماس باشید ودر جلساتی که از شما دعوت می گردد
حضور بهم رسانید.
11- خوردن صبحانه کافی را حتما در برنامه ی فرزندان خود قرار دهید.
12- روزانه مقداری خوراکی در کیف فرزندان خود قرار دهید و از خوردن تنقلاتی که ارزش غذایی ندارند خودداری نماید.
منابع:
* راهنمای کامل تربیت کودک مترجم: اکرم قیطاسی
* کلید های پرورش مهارتهای اساسی زندگی در کودکان و نو جوانان
مترجم: دکتر مسعود حاجی زاده
شنبه چهاردهم مهر 1386
روز جهانی کودک راگرامی میداریم
روز جهانی کودک
کودک بايد در فضايی سرشار از خوشبختی ، محبت و تفاهم بزرگ شود
شانزده مهرماه (8 اکتبر) در برخی نقاط دنيا از جمله ايران روز جهانی کودک است. شعار امسال روز جهانی کودک در ايران - که به پيشنهاد کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تعيين شده، " کودک، نيايش و مهر" است.
روز جهاني کودک بهانه اي براي ورود به جهان کودکان است؛ براي ورود به اين جهان بايد آگاهي هاي خود را فراموش کنيم و با ناآگاهي هاي کودکانمان همراه شويم. آموختن زبان کودکانه نيز قدم بعدي است.
***
کودک در اسلام
حقوق کودک در اسلام
قبل از ظهور اسلام ، کودکان در وضعيت بسيار بدي به سر مي بردند ، از حقوق عادي محروم و دستخوش اراده پدرانشان بودند. اگر پدران مي خواستند آنها را نگه مي داشتند و اگرنه ، براي رهايي از نفقه و هزينه زندگي آنها را مي فروختند و يا مي کشتند.
با آمدن اسلام ، اين عادت ناپسند شديدا مورد مقابله قرار گرفت و اسلام عاليترين توجه را به کودک نمود ، آياتي که نسبت به حقوق کودک در اسلام وجود دارد و روايات موجود همه حکايات بر اهميت اسلام به کودکان و حقوق ايشان دارد . اسلام ، پدران را از کشتن فرزندان به خاطر ترس از کمبود هزينه منع کرد . چنانکه خداوند در قرآن کريم مي فرمايد:
" فرزندان خود را از ترس کمي روزي نکشيد ، ما به شما و آنها روزي مي دهيم زيرا قتل آنها اشتباه و گناه بزرگي است. "[1]
رسول گرامي اسلام (ص) مي فرمايد: " به کودکان خود محبت کنيد و نسبت به آنها ترحم نماييد. وقتي به آنها وعده داديد، وفا کنيد زيرا آنها جز اينکه شما را روزي دهنده خود مي بينند تصور ديگري ندارند. "[2]
امام سجاد (ع) مي فرمايد: " و اما حق فرزند تو اين است که بداني او از تو و پيوسته به تو در خير و شر امر دنياست و تو مسئول او از لحاظ نيک ادب کردن و راهنمايي به پروردگارش و کمک به طاعت او هستي. پس عمل تو درباره او ، عمل کسي باشد که مي داند در احسان به او پاداش ، و در مسامحه و بدي نسبت به او کيفر مي بيند."[3]
اسلام حتي به والدين اجازه کتک زدن کودکان را نداده است . امام علي (ع) مي فرمايد: " حتي براي ادب کردن فرزندت نيز او را نزن بلکه با او قهر کن و مراقب باش که زمان قهر طول نکشد. "[4]
نيازهاي کودک
رسول اکرم (ص) به همه انسانها اعلام مي کند ، همانطور که پدران و مادران ، حقوقي بر فرزندان خود دارند و فرزندان در صورت ترک آن حقوق عاق مي شوند ، فرزندان نيز حقوقي بر پدر و مادر دارند که " پدران و مادران در صورت رعايت نکردن آن عاق فرزندان مي گردند. "[5]
والدين مسئول تأمين تمام نيازهاي کودک اعم از مادي و معنوي مي باشند .
1- نيازمنديهاي جسماني کودک: نمو جسماني کودک با فراهم ساختن وسايل مادي امکان پذير است تا از اين طريق نيازهاي بدني او اشباع شود. اين رشد و نمو با تغذيه ، بهداشت کافي ، آب و هوا ، مسکن ، خواب ، بازي و امثال آن ، به دست مي آيد.
2- تعليم ورزش به کودک: حرکت و جنبش ، اساس هر عمل غريزي و پايه وظايف حياتي است که زندگي شاداب و سلامت در گرو آن است .
امام صادق (ع) مي فرمايد : " بايد – خصوصا – هفت سال اول زندگي کودک آزادانه به بازي و جنبشهاي بدني صرف شود. "[6]
حضرت رسول اکرم (ص) مي فرمايد: " اگر کسي داراي طفل خردسالي بود بايد با او در جنبشهاي کودکانه و حالت بچه گانه همکاري و هماهنگي نمايد. "[7]
آموختن و پرداختن به ورزشهاي شنا، تيراندازي و سوارکاري نيز از ورزشهاي مهمي است که در احاديث بر آنها تأکيد شده است .
نيازمنديهاي روحي
1- انتخاب نام زيبا : نخستين احسان و نيکي پدر به کودک انتخاب نام زيبا و خوشايند براي اوست و اين از حقوق لازم کودکان مي باشد.
2- احترام : پيامبر گرامي اسلام (ص) مي فرمايد: " به شخصيت فرزندان خود ارج نهيد و آداب و آيينهاي رفتار خويش را نيکو و درست گردانيد تا مشمول آمرزش خدا شويد. "
پيامبر به والدين امر کرده اند که به کودکان احترام بگذارند ، چراکه بي توجهي و بي احترامي به آنان باعث بروز مشکلات عاطفي زيادي در کودکان مي گردد همچنين در روايتي از رسول اکرم چنين آمده است : " فرزندان خود را زياد ببوسيد ، زيرا با هر بوسه ، براي شما مقام و مرتبتي در بهشت فراهم مي شود که فاصله ميان هر مقامي ، پانصد سال است . "[8]
با توجه به مطالب گفته شده اسلام – دين انسان سازي – به اساس تربيتي انسانها از سنين کودکي ارزشي خاص مي گذارد و به والدين توصيه مي نمايد که به تمامي ابعاد وجودي کودک عنايت داشته باشند و انساني وارسته و شايسته را تحويل جامعه بشري بدهند.
http://www.iricap.com
